Wojna secesyjna 1861 - 1865 : Wykaz lektur

    Piotr Groblewski 

    Antietam 1862

    Wyd. Bellona, Warszawa 2013 

 

 

    Jarosław Wojtczak  

    Minnesota 1862

    Wyd. Bellona, Warszawa 2014 

 

 

    Jan Szkudliński 

   Chancellorsville 1863 

    Wyd. Bellona, Warszawa 2006 

 

 

    Grzegorz Swoboda 

    Gettysburg 1863 

    Wyd. Bellona, Warszawa 1990

     oraz późniejsze  

 

    Jarosław Wojtczak 

    Vicksburg 1862 - 1863

    Wyd. Bellona, Warszawa 2004

 

 

    Michał Staniszewski 

    Fort Pillow 1864

    Wyd. Bellona, Warszawa 2012 

 

 

     Paweł Karcz 

     Od Fairfax Court House do Scary Creek.

      Działania zbrojne w Wirginii w 1861 roku przed 

     bitwą pod Manassas

    Wyd. Inforteditions, Tarnowskie Góry 2024

    

    Marcin Gubała 

    Hampton Roads 1862

    Kampania, która zmieniła historię wojen morskich

    Wyd. Inforteditions, Tarnowskie Góry 2024

    Marcin Suchacki

   Od Cedar Run do Sharpsburga 1862

   Wyd. Inforteditions, Tarnowskie Góry 2014

 

 

 

    Mariusz Rychter 

    "Las Śmierci"

    Działania w Wilderness 5 - 6 maja 1864

    Wyd. Inforteditions, Tarnowskie Góry 2013

 

    Marcin Suchacki 

    Chickamauga 1863

    Niespełniona nadzieja Konfederacji

    Wyd. Inforteditions, Tarnowskie Góry 2021

 

 Marcin Suchacki

 Chickamauga 18–20 września 1863 r. 

 Ostatnie wielkie zwycięstwo Stanów Skonfederowanych       Ameryki

 Wyd. Inforteditions, Tarnowskie Góry 2024

 

    Michał Leszczyński

   Kampania Franklin-Nashville 

   18 IX-27 XII 1864

   Wyd. Inforteditions, Tarnowskie Góry 2022

    Łukasz Niewiński (redakcja)

    Czas wojny czas pokoju

    Stany Zjednoczone Ameryki w XIX wieku

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2014

 

  

    Robert M. Johnston 

    Bull Run 1861   

    Kampania i bitwa

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim  2012

 

    George William Redway 

    Fredericksburg 1862 

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2018 

 

 

     John Bigelow

    Kampania Chancellorsville 1863 

    Studium kampanii i bitwy

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2015

 

     John G. Nicolay

    Kampanie wojny secesyjnej, t. I 

    Wybuch wojny 

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2013 

 

      Frederick Maurice 

    Robert E. Lee - Żołnierz 

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2019

 

 

      George Henderson 

    Stonewall Jackson i wojna secesyjna, t. I 

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2014 

 

 

    Łukasz Niewiński (oprac.)

   Relacje polskich uczestników wojny secesyjnej 

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2017 

 

 

      James M. McPherson 

    Battle Cry of Freedom

    Historia wojny secesyjnej 

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2016 

 

      Piotr Derengowski 

    Polacy w wojnie secesyjnej 1861 - 1865 

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2015 

 

 

    Carl Smith 

    Bitwa pod Gettysburgiem  1863

    Wyd. Amercom, Warszawa 2010 

 

 

     James Donnell 

    Atlanta 1864 

    Marsz Shermana na Południe 

    Wyd. Napoleon V, Oświęcim 2017 

 

      Ron Field 

    Bitwa pod Petersburgiem 1864 - 1865

    Wyd. Amercom, Warszawa 2011

 

 

    Leon Korusiewicz 

    Przyczyny wojny secesyjnej w Ameryce 

    Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1967

 

 

    Leon Korusiewicz 

    Wojna secesyjna 1860 - 1865 

    Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1985

 

 

    Leon Korusiewicz 

    Abraham Lincoln 

    Wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1975 

 

 

    Jan Drohojowski 

    Abraham Lincoln 

    Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1962 

 

 

    Emil Ludwig 

    Lincoln

    Wyd. MG, Warszawa 2021 

    oraz wcześniejsze 

 

    Stephen B. Oates 

    Lincoln 

    Wyd. PIW, Warszawa 1991 

 

 

    Bill O'Reilly i Martin Dugard 

    Zabić Lincolna 

    Wyd. Pascal, Bielsko-Biała 2013 

 

 

    Stephen Crane 

    Szkarłatne godło odwagi 

    Wyd. Interwers, Brwinów 2010 

 

 

    Jeff Shaara 

    Bogowie i generałowie

    Wyd. Dolnosląskie, Wrocław 2009

    Cykl o wojnie secesyjnej, t. I

    Michael Shaara

    Gettysburg 

    Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 2010

    Cykl o wojnie secesyjnej, t. II

 

     Jeff Shaara

    Żywi i polegli

    Wyd. Dolnosląskie, Wrocław 2010

    Cykl o wojnie secesyjnej, t. III

 

    MacKinlay Kantor 

    Andersonville

    Wyd. MON, Warszawa 1961

 

 

    S. C. Gwynne 

    Wrzask rebeliantów

    Historia geniusza wojny secesyjnej

    Wyd. Czarne, Wołowiec 2017

    Tomasz Toporowski

    Żołnierz Południa

    Generał Robert E. Lee (1807 - 1870)

    Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2012

 

    Łukasz Niewiński 

    Obozy jenieckie 

    w wojnie secesyjnej 1861 - 1865

    Wyd. Attyka, Kraków 2012 

 

    Mario M. Cuomo i Harold Holzer 

    Lincoln o demokracji 

    Wyd. Niezależna Oficyna Wydawnicza, 1990

 

 

    Dorothy Sterling 

    Wolni na zawsze

    Wyd. Nasza Księgarnia, Warszawa 1966

 

 

    E. L. Doctorow 

    Marsz 

    Wyd. Bellona, Warszawa 2006

 

 

    Juliusz Verne

    Przełamanie blokady 

    Wyd. Ajaks, Pruszków 1996

 

 

    Jules Verne  (Juliusz Verne) 

    Północ kontra Południe 

    Wyd. Śląsk, Katowice 1990 

 

 

    Wiesław Fijałkowski 

    Gwiazdy Północy i Południa

    Wyd. Nasza Księgarnia, Warszawa 1975

 

 

    Karol Marks i Fryderyk Engels 

    Dzieła, t. 30   

    Listy styczeń 1860 – wrzesień 1864

    

    Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1974

    John Jakes

    Północ Południe

    Wyd. Albatros, Warszawa 2022

    

    oraz wcześniejsze dwutomowe

 

    John Jakes

    Miłość i wojna

    Wyd. Albatros, Warszawa 2023

    oraz wcześniejsze dwutomowe

    Wojciech Sulewski

    Konterfekty dziwnych Polaków

    Wyd. Iskry, Warszawa 1973

    Izabella Rusinowa

    Tom czy Sam

    Z dziejów Murzynów w Ameryce Północnej

    Wyd. książka i Wiedza, Warszawa 1983

   

    Charles Frazier

    Zimna Góra

    Wyd. Świat Książki, 2004

 

 

    Krzysztof Michałek

    Dyplomaci i okręty

    Z dziejów polityki zagranicznej Skonfederowanych

    Stanów Ameryki 1861 - 1865

    Wyd. PWN, Warszawa 1987

 

    Krzysztof Michałek

    Pod banderami Unii i Konfederacji

    Wojna secesyjna 1861-1865 na morzach i rzekach

    Wyd. Uniwerystetu Warszawskiego, 1996

 

 

    Gordon L. Rottman

    Wielki wyścig za lokomotywą

    Rajd Andrewsa 1862 

    Wyd. Astra, Kraków 2011

    Sławomir Kędzierski

    CSS "Alabama" korsarz Konfederacji

    Wyd. VIK, Warszawa 2006

    Mieczysław Haiman

    Historja udziału Polaków 

    w amerykańskiej wojnie domowej

    Drukiem Dziennika Zjednoczenia, Chicago 1928

    Adam I. P. Smith

    Wojna secesyjna

    Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego,  2011

 

 

 

    Robert Penn Warren

    Puszcza

    Opowieść z czasów wojny domowej 

    Wyd. PIW, warszawa 1964

    Donald T. Phillips

    Lincoln o przywództwie

    Strategie działania w trudnych czasach

    Wyd. Sejmowe, Warszawa 1992 

    John Jakes

    Tytani

    Wyd. Świat Książki, 1998

    Cykl : Kronika rodziny Kentów, t. 5

    John Jakes

    Wojownicy

    Wyd. Świat Książki, 1998

 

    Cykl : Kronika rodziny Kentów, t. 6

    Janet Dailey

   Cienie przeszłości 

   Wyd. Amber, Warszawa 2001

      

Epizodyczne, czyli zawierające choć rozdział o wojnie secesyjnej 

- Jeśli czytasz te słowa - Sian Price

 - Za wszelka cenę - Bryan Perret

 - Za liniami wroga - Samuel A. Southworth

 - Od Nowej Francji do Łopuszna 1752-1915 - Marcin Suchacki

 - Niepoprawna politycznie historia Stanów Zjednoczonych - Thomas E. Woods, Jr.

 - Od wojny krymskiej do bałkańskiej - Jan Gozdawa-Gołębiowski

 - Wojny morskie 1860 - 1883 - Piotr Olender

 - Historia wojen morskich. Wiek pary - Paweł Wieczorkiewicz

 - Polacy w Stanach Zjednoczonych Ameryki 1776 - 1865 - Bogdan Grzeloński

 - Polacy i ich potomkowie w historii Stanów Zjednoczonych Ameryki - Wiesław            Fijałkowski

- Polacy w wojnach amerykańskich 1775-1783, 1861-1865 - Bogdan Grzeloński i            Izabella Rusinowa

- Zarys politycznej historii Ameryki – William Z. Foster

- Sun Tzu pod Gettysburgiem. Ponadczasowe mądrości sztuki wojennej – Bevin           Aleksander

 - Korzenie – Alex Haley – POWIEŚĆ

 - Jeździec na niebie i inne opowiadania – Ambrose Bierce

-  Do New Yorku, Chicago i San Francisco - Bogdan Grzeloński

 - Wilki niebieskich żołnierzy – Thomas W. Dunlay

 - Decyzje, które wstrząsnęły światem – Alan Axelrod

 - Historia najstarszych polskich osad w Ameryce – Thomas Lindsay Baker

-  Przeminęło z wiatrem, t. I-III – Margaret Mitchell - POWIEŚĆ

-  Czas Ameryki. American Era - Halina Parafianowicz (red.)

-  Chicago portret miasta - Longin Pastusiak

- Amerykańskie prawo konfliktów zbrojnych w latach 1775-1865.                                    Materiały źródłowe, t. I - Łukasz Niewiński (oprac.)

- Wzorce wyciężania. Planowanie, improwizacja i fortele na polu bitwy, t. I - Andrzej    Kruczyński i Piotr Plebaniak 

- Na drodze ku potędze. Historia Stanów Zjednoczonych 1861 – 1945 – Krzysztof          Michałek

- Alkohol w wojsku i na wojnie - Andrzej Niewiński (red.) 

- Absalomie, Absalomie – William Faulkner - POWIEŚĆ

- Ofiary fanatyzmu - Franciszek Bernaś 

Projekt Ameryka XVIII w. - Pete Gordon

 Mieszkańcy brytyjskich kolonii od ich zarania, jak i w interesującym nas XVIII wieku nie mieli łatwego życia. Poszerzanie terytorium kolonii coraz dalej na zachód i północ od wschodniego wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, nieuchronnie doprowadzało do konfliktów z rdzenną ludnością Ameryki Północnej, tj. z Indianami oraz z poddanymi korony francuskiej zasiedlającymi terytorium Nowej Francji i Luizjany, która opasała kolonie brytyjskie, stając się swoistym murem w drodze do dalszej kolonizacji kontynentu amerykańskiego.

Ciągłe zagrożenie brytyjskich osiedli na pograniczu, które najintensywniej dało się we znaki ich mieszkańcom w okresie Wojny Brytyjczyków z Francuzami i Indianami (1754-1763), wymusiło na kolonistach utworzenie formacji uzbrojonych ochotników, potocznie zwanych minutemanami, mającymi na celu samoobronę przed indiańską i francuską pożogą.

Ochotnicy w przypadku zagrożenia, z własną bronią i wyposażeniem, mieli niezwłocznie stawić się we wcześniej ustalonym punkcie zbiórki, tak by sformować oddział, który miał dać odpór nadciągającemu wrogowi. Oddziały minutemanów we własnym zakresie przeprowadzały ćwiczenia, mające na celu zwiększenie umiejętności ochotników w posługiwaniu się bronią i wykorzystania taktyki, w której specjalizowali się z Indianie i Francuzi, walczący odmiennie od żołnierzy armii regularnych, w rozproszeniu, z wykorzystaniem warunków terenowych gęsto zalesionych obszarów Ameryki Północnej.

Zakorzeniona w Kolonistach potrzeba samoobrony, posługiwania się bronią i wykorzystania w walce otaczającego ich terenu, wynikająca z życia w ciągłym niebezpieczeństwie, zaowocowała w kolejnym konflikcie, który wybuchł w Ameryce w 1775 roku. Pierwsze strzały w wojnie z Imperium brytyjskim, wojnie która miała doprowadzić do powstania nowego kraju, Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, zostały oddane przez ochotników z oddziałów minutemanów z okolic Lexington i Concord w Kolonii Massachusetts Bay, którzy 19 kwietnia 1775 roku starli się z brytyjskimi oddziałami armii regularnej, będącymi pod dowództwem pułkownika Francisa Smith’a.

                                    wiecej : https://koalicjagrup.wordpress.com/grupy/

Zarys recenzji Quebec 1759

 

Wznowienie książki Jarosława Wojtczaka Quebec 1759 przez wydawnictwo Bellona, w poczytnej serii Historyczne Bitwy oraz pochlebne recenzje troszeczkę mnie zdenerwowały i popełniłem takową opinię o książce. Można powiedzieć, że jest to tylko niewielka część tego co można napisać. Pisane na szybko i zaznaczone są tylko te poważniejsze niedociągnięcia. Może kiedyś powstanie bardziej profesjonalna recenzja. Na razie trzeba zadowolić się takową.

 

Książkę przeczytałem dawno temu, ale wracam do niej co jakiś czas. Po pierwszym zachwycie, bo ciekawy tytuł, później przyszło rozczarowanie. Jest to typowy wyrób Wojtczaka czyli misz masz i pomieszanie z poplątaniem.

Zacznijmy od końca. Przede wszystkim tytuł nie odpowiada samej treści i książka powinna chyba nazywać się Wojny kolonialne w Ameryce Północnej lub jakoś tak. Tytułowa bitwa była bardzo krótka i wieńczyła de facto konflikt niesłusznie nazywany wojną siedmioletnią. Konflikt ten nazywa się Wojna Brytyjczyków z Francuzami i Indianami lub IV wojna kolonialna lub Ostatnią wojną o panowanie w Ameryce, te nazwy są prawidłowe, reszta to kalki językowe, niepoprawne. Typową kalka językowa jest zastosowanie przez autora nazwy Wojna z Francuzami i Indianami. Zapytam się przewrotnie kto z tymi Indianami i Francuzami walczy, ludy Bantu????

W rzeczonej książce sam opis tytułowej bitwy, licząc w to oblężenie, zajmuje raptem około 50 stron. Rozumiem, że krótka bitwa i mało treści i trzeba czymś te 192 strony zapełnić. Szkoda, bo w sumie z tego jednego HB-ka mogłyby powstać co najmniej ze dwa-trzy inne, a tak cały temat Wojny Brytyjczyków z Francuzami i Indianami został zmarnowany.

Nie mam zielonego pojęcia po co jest rozdział o odkryciach w Ameryce, który ma się nijak do Quebecu 1759. Przede wszystkim rozdział ten jest skąpy w informacje, które przedstawione są pobieżnie i niepełne. A to ciekawy temat, który spokojnie wystarczyłby na osobna książkę. Na kolejnych dwudziestu dwóch stronach mamy opis wysiłku kolonialnego Francji od początków XVII wieku mniej więcej do lat 40-tych wieku XVIII. Informacje te nic nowego ani odkrywczego nie wnoszą do tematu i moim zdaniem są niepotrzebne, bo można znaleźć je w innych pozycjach książkowych.
Autor również skrótowo i pobieżnie opisuje trzy kolejne wojny kolonialne pomiędzy Francją a Wielką Brytania o panowanie w Ameryce i tutaj też potencjał został zmarnowany, ponieważ każdy z tych konfliktów mógłby być opisany w osobnym tomie.
Jak widać z tych przykładów i o czym pisałem wcześniej tytuł nie pasuje do treści, ale na tym nie koniec. Przejdźmy do bibliografii, która jest bardzo skąpa i niektóre tytuły mogą dziwić, ponieważ są skąpe w informacje o Quebecu 1759. Kolejna rzeczą to bezkrytyczne korzystanie z bibliografii, o czym sam autor napomknął w jednym z wywiadów, iż korzystał z książki wydanej w języku polskim i podał dwa nieistniejące okręty, jako biorące udział w oblężeniu Quebecu. Jest to poważny błąd.
Opisując milicje kanadyjska autor podaje taka informację : milicjanci z Quebecu nosili czerwone, z Trois-Rivieres białe a z Montrealu niebieskie czapki, które do końca pozostały jedynym elementem ich oficjalnego umundurowania. Nie jest to prawdą, i zapewne autor, podobnie jak jego poprzednicy uległ pewnemu mitowi : jedną z uporczywych legend jest to, iż milicja Nowej Francji nosiła czerwone, niebieskie lub białe czapki, zależnie od tego z którego dystryktu pochodziła. Ten mit pochodzi z Les Cours d’histoire du Canada księdza Jeana-Baptiste-Antoine Ferlanda, które opublikowano w 1865 r. Możemy tam przeczytać, że czapki ludzi ze wsi z dystryktu Montreal były niebieskie, podczas gdy w Quebecu były czerwone i białe z dystrykty Trois-Rivières. Analiza francuskich archiwów potwierdza jednak iż czerwone czapki były najczęściej noszone przez milicję, niezależnie od tego z jakiego dystryktu pochodzili. Pojawienie się niebieskich czapek jest fenomenem XIX w, powiązanym z rebeliami w Kanadzie w 1837 r., natomiast białe czapki z Trois-Rivières są wymysłem księdza Farlanda.

Tak autor opisuje wypad z 12 lipca : jeszcze tego samego dnia przeprawił (Montcalm) na południowy brzeg, powyżej pozycji brygady Moncktona, 2000 żołnierzy regularnych i milicji pod dowództwem ppłk. Jeana Dumasa...Zanim Wolfe zorientował się w niebezpieczeństwie i cokolwiek przedsięwziął, Francuzi z boku zaatakowali brytyjskie baterie. Artylerzyści Wilkinsona w panice opuścili swoje stanowiska i schronili się w umocnionym obozie… Nie wiem skąd autor zaczerpnął te informacje ale przebieg tego wypadu był całkowicie inny. Przede wszystkim mieszany oddział składał się z około 1500 ludzi, w tym żołnierzy z regularnych oddziałów, Indian i milicjantów i Royal-Syntaxe, o których autor nawet nie wspomina. Oddział francuski podzielił się na dwie grupy by osaczyć Brytyjczyków. Royal-Syntaxe pogubili się i wzięli Francuzów z drugiego oddziału za przeciwnika i ostrzelali go. Zginął jeden człowiek a dwóch zostało rannych. Podczas strzelaniny panika ogarnęła wszystkich Kanadyjczyków. W wyniku tego francuski oddział porzucił broń i siekiery i zaczął uciekać, by jak najszybciej dostać się do pozostawionych na brzegu łodzi.

Nie wspomnę nawet o innych drobnych wpadkach, jak niewłaściwe stopnie wojskowe.
Seria HB cieszy się dużą popularnością bo stara się opisywać te konflikty mniej znane i popularne, przynajmniej tak było, szkoda jednak iż tak ciekawy temat jak Wojna Brytyjczyków z Francuzami i Indianami został zamknięty w jednym tomie i nie pozwala czytelnikom cieszyć się z innych publikacji w tym temacie. Temat ciekawy ale potencjał zmarnowany, Szkoda też iż zwraca się uwagę na warsztat językowy autora a nie na merytorytykę jego pisania. Barwna opowieść, napisana przystępnym językiem wcale nie musi być poznawcza i wartościowa. Niestety to jest wada.

Przypomnienie o tkaninach, w cytatach

 

Całe Indie zajmują się obróbka jedwabiu i bawełny oraz eksportują niewiarygodną ilość tkanin, od najzwyklejszych do najbardziej zbytkownych, i to na cały świat, skoro nawet Ameryka za pośrednictwem Europejczyków otrzymuje niemałą ich część. Do czasów angielskiej rewolucji maszynowej indyjski przemysł bawełniany zajmował pierwsze miejsce w świecie, zarówno pod względem jakości jak i ilości wyrobów z punktu widzenia rozmiarów eksportu.

***

W latach 1700 i 1720 Anglia w obronie swego tkackiego przemysłu, zakazała sprzedaży indyjskich tkanin ale tkaniny napływały w dalszym ciągu dla potrzeb reeksportu ale kwitł też przemyt.

***

Aż do XVII w. znaczenie słowa cotton różniło się od obecnego, określano nim wyłącznie pewne gatunki grubych tkanin wełnianych wyrabianych na północy Anglii.

***

Tkaniny bawełniane wyrabiane na wschodzie, zwłaszcza w Indiach przenikały od niepamiętnych czasów do krajów śródziemnomorskich, gdzie wcześnie już starano się je naśladować.

***

W 1700 r. zostało ogłoszone prawo zakazujące bezwarunkowo przywozu tkanin drukowanych z Indii, Persji i Chin. Nie odniosło one spodziewanego skutku, co spowodowało w 1720 r. uchwalenie nowej ustawy o zakazie importu.

**

Tkaniny bawełniane produkowane w Anglii były marnej jakości, brak było przędzarzom niezwykłej zręczności rzemieślników hinduskich. Wobec tego zaprowadzono zwyczaj wyrabiania tkanin typu mieszanego lniano bawełnianego.

***

W 1736 r. fabrykanci uzyskali od Parlamentu (angielskiego) ustawę formalnie wyłączającą spod zakazu wydanego w 1720 r. materie mieszane lniano-bawełniane. Zakaz został utrzymany wyłącznie w stosunku do tkanin czysto bawełnianych i malowanych lub drukowanych. Zakaz ten został uchylony dopiero w 1774 r.

***

W XVII w. panuje przekonanie we Francji, że bez trudu można eksportować tylko wyroby luksusowe lub w dobrym gatunku i odpowiadające przyjętym normom. Funkcjonariusze administracji centralnej przeprowadzają kontrolę wyrobów przemysłowych z wielka surowością. W kodeksie Michau (1629) zostały ustalone szerokości i długości dozwolone dla materiałów jedwabnych, wełnianych i bawełnianych. W przypadku złamania przepisów fabrykantom groziły grzywny lub konfiskata. Kontrolerzy sprawdzają tkaniny w każdym mieście a nawet miasteczkach.

***

Cytaty pochodzą z :

Ines Murat – Colbert, PIW 1988

Fernand Braudel – Czas świata, PIW 1992

Paul Mantoux - Rewolucja przemysłowa w XVIII w., PWN 1957

John Gorham (1709 - 1751)

Inny zapis naziwska Goreham, Gorum. Handlarz, oficer wojska, członek Rady Nowej Szkocji, ur. 12 grudnia 1709 roku (wg kalendarza juliańskiego) w Barnstable, Massachusetts, syn pułkownika Shobal (Shubael) Gorham i Mary Thacter, mąż Elizabeth Allyn (Allen) z którą miał 15 dzieci, zmarł w Londynie w grudniu 1751 roku.

John Gorham swoją karierę rozpoczął jako handlarz, handlując w rożnych portach Nowej Fundlandii oraz spekulując ziemią. W 1738 roku starał się o nadanie terenów na wyspie Sable, Nowa Szkocja, i w 1743 roku otrzymał 400 akrów w Gorham (Maine). Wstąpił do służby wojskowej najprawdopodobniej w Massachusetts ok. 1741 roku. Do 1744 roku uzyskał stopień kapitana. We wrześniu tego roku ze swoją kompanią 50 "wybranych Indian i innych mężczyzn zdolnych do przemierzania lasów" dotarł do Annapolis Royal, Nowa Szkocja, by wzmocnić osłabiony garnizon fortu, który był oblegany przez około trzy tygodnie przez siły francuskie i indiańskie pod dowództwem Francois’a Du Pont Vivier’a. Według gubernatora Massachusetts, Williama Shirley’a, Gorham posłużył się swoimi indiańskimi rangersami, składającymi się z Mohawkówi, w taki sposób, że "garnizon nie jest już w żaden sposób niepokojony". Jednakże już niedługo w następnym roku "jako że fort ten znajdował się wówczas w niebezpieczeństwie wpadnięcia w ręce wroga", Paul Mascarene wysłał Gorhama do Bostonu w celu rekrutacji dodatkowych oddziałów do jego obrony.

W Bostonie Shirley i William Pepperrell, nakłonili Gorhama do zebrania oddziałów na ekspedycję, będąca wówczas jeszcze w zalążku, przeciwko twierdzy Louisburg, Île Royale (wyspa Cape Breton). Został mianowany podpułkownikiem 7-go Regimentu Massachusetts, dowodzonego przez jego ojca, i z sukcesem przeprowadził desant w Zatoce Gabarus 30 kwietnia 1745 roku. Wraz z pułkownikiem Arthurem Noble został wyznaczony do poprowadzenia ochotniczego ataku na baterię nabrzeżną wyspy 23 maja, która to akcja nie doszła jednak do skutku. Z uwagi na liczne skargi dotyczące tchórzostwa i dezercji niedoświadczonych, kłótliwych i nadużywających alkoholu ochotników, zwołana została rada wojenna mająca na celu zbadanie zachowania ich dowódców w trakcie całego przedsięwzięcia. Rada ustaliła, że "nie wydaje się by płk. Noble lub płk. Gorham mogliby zostać uznani winnymi jakiegokolwiek przewinienia w przebiegu całego zajścia". Po śmierci ojca 20 lutego 1745/46 John Gorham został mianowany pułkownikiem i przejął dowodzenie regimentem po nim.

Pomimo zwycięstwa Anglików, kampania louisburgska nie była dla Gorhama szczególnie udana, dlatego też z pewnością ucieszył go powrót do Nowej Szkocji latem 1746 roku. Jego energiczne wysiłki w obronie były jego największym wkładem w angielski wysiłek wojenny. W wyniku swoich działań "doskonale zapoznał się z krajem, a w szczególności z usposobieniem oraz naturą ludzi go zamieszkujących" a także powierzane mu były zróżnicowane obowiązki. Wysoce mobilni i "o wiele bardziej przerażający niż europejscy żołnierze" Gorham i jego Indianie przemierzali prowincje w ciągu 1746 i 1747 roku. Latem 1746 roku wybudował fortyfikacje w tak strategicznie istotnych punktach jak Cobequit (kolo Truro) i Chignecto. W listopadzie zameldował Shirleyowi "nasza wodna ekspedycja do Zatoki Fundy została na ten rok zakończona" i zalecał "jako niezmiernie istotne zdobycie Minas tej zimy lub wiosną"... Wysłano siły pod wodzą Artura Noble, który spotkał się z Gorhamem w Grand Pre w styczniu 1747 roku. Dwa dni po tym jak Gorham wyruszył do Annapolis Royal, siły francuskie zaskoczyły Anglików w Grand Pre, w wyniku czego zginał Noble a cały garnizon został zmuszony do poddania się.

Gorham powrócił do Nowej Anglii gdzie przedyskutował problemy Nowej Szkocji z Shirley’em, który w związku z tym wysłał go w kwietniu 1747 roku do Anglii, by naświetlił całą sytuację księciu Newcastle. Odrzucenie propozycji Shirley'a aby rząd angielski sfinansował powołanie 2000 mężczyzn z Zatoki Massachusetts, uczyniło Gorhama i jego rangersów, jak książę Bedford informował Newcastle’a "bardziej niż kiedykolwiek wcześniej niezbędnymi do zabezpieczenia prowincji Nowa Szkocja". W rezultacie Gorham otrzymał nominację na dowódcę kompanii 100 ludzi przeznaczonych do obrony prowincji. Newcastle polecił Shirley'owi aby ten służył pomocą Gorhamowi w każdej sytuacji jako że "przypadek tego gentleman'a jest tak szczególny, a służba którą pełni tak istotna, że żadna niedogodność nie możne wynikać z wykonanej mu przysługi".

Po powrocie do Nowej Szkocji Gorham przejął całkowitą odpowiedzialność za jej obronę. Wraz z zawieszeniem broni, jednak jeszcze przed oficjalnym zawarciem pokoju, Mascarene rozkazał w październiku 1748 roku Gorhamowi i jego rangersom wyegzekwowanie podległości od francuskich osadników zamieszkałych wzdłuż rzeki Saint John, obszaru do którego pretensje zgłaszali zarówno Anglicy jak i Francuzi. Gorhamowi polecono by nie sprowokowany "nie dopuszczał się żadnych wrogich aktów". Kiedy jednak nieznani napastnicy zabili kilkoro z jego ludzi, Gorham pojmał dwóch Abenaków by, wg Mascarene, dać Indianom możliwość "do oczyszczenia się z podejrzenia, iż mają swój udział w tym oburzającym zdarzeniu i by wskazali jego sprawców". Pomimo zdecydowanych protestów Markiza de La Galissoniere ‘a gubernator Shirley poparł Gorhama w tej kwestii.

Wraz z przybyciem Edwarda Cornwallis’a, nowo mianowanego gubernatora Nowej Szkocji, w lipcu 1749 roku, Gorham został członkiem Rady Nowej Szkocji. Pomimo okazjonalnej różnicy zdań miedzy nim a gubernatorem, Gorham utrzymał swoje stanowisko do czasu swojego wyjazdu z Nowej Szkocji dwa lata później. Pozostawał aktywny w obronie prowincji zakładając Fort Sackville na końcu Basenu Bedford dla ochrony nowych osadników w Halifax, a także angażując się w potyczki z wrogimi Indianami. W sierpniu 1751 roku Gorham wyjechał z Nowej Szkocji do Anglii na pokładzie swojego statku Osborne, pierwszego zbudowanego w Halifax. Zmarł w Londynie w grudniu 1751 roku na ospę.

Gubernator Shirley napisał w lutym 1746 roku "wspaniałe zasługi jakie kompania Rangersów podpułkownika Gorhama oddała garnizonowi Annapolis Royal jest demonstracją użyteczności takich oddziałów". Gorham i jego kompania brutalnych Rangersów wydawała się być niezbędnym składnikiem do zachowania angielskiej obecności w Nowej Szkocji.

Oprac. John Doe

---------------------

i W literaturze dotyczącej Gorham's Rangers często przewija się ugruntowany już mit, że jednostka początkowo składała się z Indian Mohawk z Nowego Jorku lub Metysów z Kanady. Poparty szczegółowymi badaniami artykuł Brian'a D. Carroll'a („Savages” in the Service of Empire: Native American Soliders in Gorham's Rangers, 1744-1762, New England Quarterly, 2012) zaprzecza temu stwierdzeniu. W wyniku analizy ocalałych list zaciągu i innych dokumentów odnoszących się do Gorham's Rangers okazało się, że nie udokumentowano przypadku aby w oddziele służył choćby jeden Irokez. Indianie, będący żołnierzami jednostki, byli w większości z plemion Wampanoag i Nauset z Cape Cod, poza kilkoma Pequawket z Maine. Powyższe może być potwierdzone poprzez porównanie męskich nazwisk na listach społeczności misyjnych, aktach notarialnych, dokumentach spadkowych i życiorysach z Barnstable County w XVIII w. Dokumentacja ta wskazuje, iż ludzie ci pochodzili w większości ze społeczności indiańskich z Mashpee, Herring Pond, Yarmouth i innych z Cape Cod a także z Aquinnah w Martha's Vineyard oraz innych w rejonie południowo-zachodnich społeczności indiańskich w New England (Natick, Mashantucket, Mohegan, Niantic, etc.).