Czapka dla mariniaka

 

Bonnet de police, czapka przypominająca swym kształtem szlafmycę, pojawiła się w zestawie odzieżowym wysłanym do Louisbourga ale chodzi o prawdziwe czapki do snu, czyli szlafmyce. Nie jest wykluczone, że na podstawie tych czapek do snu żołnierze wykonywali właśnie czapki polowe z dostępnych im materiałów. Ten rodzaj okrycia głowy nie był standardowym wyposażeniem mariniaków, ale pokrywał zapotrzebowanie na dodatkowe zestawy odzieżowe.

 

 

 

 Typowy kształt czapki polowej przypominał stożek z doszytym na obwodzie otokiem, podobnym do mankietu, zawiniętym do góry. Czapki wykonywano ze starych mundurów i mogły być : albo jednokolorowe lub dwukolorowe. Dwukolorowe miały niebieski otok i białą pozostałą część czapki, czyli stożek, jednokolorowe były całe niebieskie. Obwód otoka był wykończony białą wełnianą lub bawełnianą lamówką, a na froncie mogła znajdować się albo biała lilia Burbonów lub biała kotwica. Niektóre czapki podszyte były lnianym lub bawełnianym materiałem, tworząc napotnik. Compagnie de Langlade preferuje całe niebieskie czapki polowe z białą kotwicą.

 

Bardzo ważne jest, że czapek polowych nie noszono razem z szustokorem.

 

Dwa zdania o guzikach

Już nie raz pisaliśmy o guzikach w różnego rodzaju tekstach, ale widać trzeba powtarzać bo repetitio est mater studiorum i wcześniejsze wzmianki o guzikach gdzieś umknęły w natłoku informacji.

Chodzi o guziki dwóch konkretnych oddziałów z Wojny Brytyjczyków z Francuzami i Indianami, Compagnies Franches de la Marine jak i Rogers Rangers, wokół których narosło sporo legend. Zapewne wiele winy ponoszą tutaj sklepy oferujące, wedle ich opisu, autentyczne guziki wspomnianych oddziałów, jak i  naiwni rekonstruktorzy którzy dają się na to nabrać. wszak nikt nie wychodzi z założenia, że taki sklep z renomą chce oszukać, więc ich ofertę bierze się na poważnie. nic bardziej mylnego, o czym już pisaliśmy w poście Rekonstrukcja rekonstruktora i nie będziemy się powtarzać. Zajmiemy się więc tymi nieszczęsnymi guzikami.

Compagnies Franches de la Marine

Pojawiają się w różnych sklepach  guziki z kotwicami  reklamowane jako odpowiednie dla La Marine. Przede wszystkim  w tym przypadku trzeba sobie uświadomić co taki sklep ma na myśli czy  oddział La Marine czy Royal Marine czy Compagnies Franches de la Marine. jednakże sam sprzedawca może mieć trudność z rozróżnieniem tych trzech jednostek, nie wspominając nawet że dochodzą też Corps Royal de la Marine z rewolucji amerykańskiej. I teraz to dopiero zamieszanie jest, więc by ułatwić zamieszczamy zdjęcia przykładowe odpowiednich i nieodpowiednich guzików dla Compagnies Franches de la Marine czyli mariniaków z Nowej Francji. Napomkniemy też, że i o guzikach tej formacji pisaliśmy już na blogu w poście Szustokor szeregowego mariniaka.

Prawidłowy guzik dla mariniaków

Poniżej nieprawidłowe guziki dla mariniaków

Jakikolwiek guzik z kotwicą jest nieprawidłowy dla formacji Compagnies Franches de la Marine

Rogers Rangers

Tu też narosło sporo legend a to z przyczyny, że nie zachowała się żadna  oryginalna kurtka rangersów, ale wieloletnie badania historyków doprowadziły, że można cośkolwiek o guzikach powiedzieć. Sytuacja jest podobna j/w sklepy oferują dla rangersów guziki z podwójnym R. Nawet w niektórych szacownych muzeach można spotkać repliki kurtek rangersów z takimi właśnie guzikami. Dla niektórych może być to wyznacznik, że skoro muzeum ma taki eksponat to na pewno tak było. Otóż nie!! Z racji, jak wspomnieliśmy wyżej, tego iż nie zachowała się żadna kurtka rangersów dochodzi do pewnej dowolności w rekonstrukcji tychże kurtek. Jak można zobaczyć w oddziałach rangersów z różnych stron świata są duże różnice w tej części umundurowania. Nie jest to złe pod warunkiem, że trzymamy się pewnych kanonów. Wszak każda kompania rangersów mogła mieć swój indywidualny charakter reprezentowany m.in. przez kurtkę mundurową. Co do guzików to odwrócone R na guzikach nie jest udokumentowane i jako takie niedopuszczalne.

Nieprawidłowe guziki RR

Prawidłowy guzik dla rangersów powinien być gładki

Mamy nadzieję, że tekst ten rozwiał wątpliwości i w przyszłości ułatwi podejmowanie decyzji przy zakupach.

Musztra mariniaków

Rosnące zainteresowanie francuskimi oddziałami Compagnies Franches de la Marine wymusza zapoznanie sie z musztrą, by oddział(y) mariniaków mogły stać sie karnym i zdyscyplinowanym wojskiem. W poniższej tabeli prezentujemy podstawowe komendy z którymi powinien zapoznać się każdy chętny, chcący odtwarzać mariniaków. Z racji tego, że na razie nie zapowiada sie aby powstała jakaś brygada mariniaków, to te podstawowe komendy powinny wystarczyć na początek. 

W tabeli podano zapis francuski, wymowe fonetyczna i polskie znaczenie komendy.

Najważniejsze komendy dla mariniaków
Formez les rangs	Forme le rą	W szeregu zbiórka
garde à vous	Garde vu	baczność
Alignez	alinie	wyrównaj
a droite, tournez	A drła turne	W prawo zwrot
a gauche, tournez	A gosz turne	W lewo zwrot
demi-tour, a droite	Dumi tur a drła(t)	W tył zwrot (w prawo)
demi-tour, a gauche	Dumi tur a gosz	W tył zwrot (w lewo)
En avant, marche!	One wą, marsz	Naprzód marsz
marquez le pas	Marki lu pa	W miejscu marsz
Arretez	Arete	stop
Portez vos armes	Porte voz arm	Na ramie broń
présentez les armes	Prezonte lez arm	Prezentuj broń
reposez-vous armes	Repoze wło arm	Do nogi broń
reposez	repoze	spocznij
rompez les rangs	Rompe le rąn	Rozejść się
charges	szarże	ładuj
appretez	aprete	Przygotować broń
en joue	ąn żu	cel
fue	fła	ognia
charges à volonté	Szarże volonte	Ładowanie dowolne

Powyższa lista została stworzona na podstawie regulaminu z 1755 r., zweryfikowana przez zagraniczne grupy rekonstrukcyjne i nie tylko. Niektórzy zamiast komendy arretez (stop), stosują komente Halte (wym. alt), jednakże nie wydaje sie to prawidłowe,. Komendę taką można znależć dopiero w regulaminie królewskim z 1766 r.

Lista ta oczywiście jest propozycją  do stosowania przez mariniaków, czas pokaże czy  jeszcze jakieś komendy się przydadzą.

Mariniacy nie mieli lekko

     Często bywa tak, że bawiąc się w rekonstrukcje staramy się by nasze mundury były jak najlepsze. Często do przesady odtwarzamy pełne umundurowanie, nazwijmy je garnizonowe, nie uwzględniamy przy tym, że w Ameryce doszło do przejęcia indiańskich elementów ubioru. Poza tym trzeba też pamiętać o problemach w zaopatrzeniu , co głównie dotknęło Nowa Francję.

     Aby unaocznić, że mariniacy nie mieli lekko w kwestii zaopatrzenia przytoczmy pismo wysłane w 1751 r. przez gubernatora Isle Royal Jeana-Louisa de Raymonda do Ministerstwa Marynark, z następującymi postulatami :

• materiały używane do szycia szustokorów są cienkie o luźnym splocie i źle chronią przed zimnem.
• wykrój szustokorów jest fatalny a płaszcze są źle zszywane. Szycie należy poprawić nie licząc się z kosztami.
• biały kolor płaszczy (szustokora) nie jest najlepszym rozwiązaniem zaś smolisto-czarne sprawiają wrażenie ciągle ubrudzonego, co źle wpływa na morale wojska. Kolor szustokora powinien być niebieski.
•  połowa przysłanych butów ma tylko jedną zelówkę a reszta jest niskiej jakości. Zelówki powinny być z mocnej skóry i najlepiej nabijane gwoździami.
• pomimo tego że kamasze są szyte w trzech rozmiarach to prawie nigdy na nikogo nie pasują. Dlatego zaleca się wysyłanie samego materiału na kamasze.
• szwy na koszulach są bardzo słabe, należy stosować gęstsze szwy.
• broń należy chronić przed korozją.
• kapelusze są źle wykonane, z kiepskiej wełny, za małe, należy wysłać surowiec na kapelusze by można było zrobić większe.

     Trzeba pamiętać, że produkcja odzieży i wyposażenia mariniaków oparta była na pracy więźniów, co nie przekładało się na jego jakość. Jednakże kilka z tych postulatów w całych dziejach mariniaków spełniono.

      Nie namawiam oczywiście do rekonstrukcji bylejakości ale o rozwagę w dążeniu do doskonałości.

Kamasze mariniaka

     Getry należały do rodzaju odzieży ochronnej. Kamasze, jako rodzaj legginów, noszone były przez piechotę i wykonane z drelichu, mocno splecionej bawełnianej tkaniny podobnej do brezentu. Getrów nie należy utożsamiać ze standardowym wyposażeniem Troupe de la Marine, raczej należy przyjąć, że było to dodatkowe, ponad normatywne wyposażenie. Getry Troupe de la Marine były w białym kolorze.

.

Kamasze tworzyły 4 części 

(jak pokazano na rysunku)

• 1 i 2 - dwie połowy bezpośrednio przylegające do nogi
• 3 - nosek, szpic
• 4 - skórzany pasek pod stopę
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
       Kamasze mariniaków były zapinane na 12 – 14 mocnych , czarnych guzików, które zapinały się na zewnętrznej stronie łydki. Nie do końca wiadomo z jakiego materiału były zrobione te guziki, jednak  najprawdopodobniej były to skórzane dwu dziurkowe guziki, za tą wersją przemawia wiekszość znawców tematu.
       Od góry kamasze posiadały 4 do 5 dziurek na guziki służących do zapinani  na spodniach typu bryczesy i podtrzymywały getry na nodze, by się nie zsuwały.
        Ten rodzaj odzieży przeznaczony był by chronić pończochy od ciernistych krzewów czy patyków oraz żeby zabezpieczyć przed wpadaniem kamyków do butów. Długość zazwyczaj do połowy uda.
  
  
  
  
   
  
  
        Zachowane ilustracje z 1755 r. przedstawiają żołnierzy Troupe de la Marine w tego typu getrach. Jednak u oddziałów stacjonujących w Louisbourgu getry nie były w standardzie odzieżowym. Jednak z zachowanych wzmianek z 1743 r. wynika, że na wyspę Isle Royal przetransportowano 800 par getrów. W kartach ładunkowych dla oddziałów wojskowych w Kanadzie nie wspomina się o tego typu ładunku, podczas gdy dość często wymienia się je na kartach ładunkowych na Wyspy Nawietrzne (Winwards Islands). Powszechniej zaczęto stosować getry dopiero po 1751 r.
  
  

  
  
  
  Kamasze (getry) nie pochodzą od indiańskich legginów.